🛑 निकिता ठाकूर : समितीचा अस्मितांकुर

 🛑 निकिता ठाकूर : समितीचा अस्मितांकुर

          काही माणसे खूप कमी काळात आपला प्रभाव दाखवतात. त्यांचे व्यक्तिमत्त्व प्रभावी असण्याची गरज नसते. अशा व्यक्ती जातील तेथील माहोल प्रभावी बनवण्याची क्षमता बाळगतात. जसा माहोल बनत जाईल , तसा त्यांच्यातील प्रभाव हळूहळू जाणवू लागतो. माणसं एकत्र करण्याची कला अशा माणसांमध्ये प्रकर्षाने जाणवते. ही माणसं कधीच कोणाला नकोशी होत नाहीत. प्रतिभावंत व्यक्तिंच्या समुदायातही अशा व्यक्ती विशेष उठून दिसतात. 

          कणकवली तालुक्यात आल्यानंतर समितीच्या सभांना उपस्थित राहिल्यानंतर निकिता ठाकूर आणि त्यांच्या महिला आघाडीचे शैक्षणिक , सामाजिक कार्य पाहून अनेकदा मी थक्क झालो आहे. जास्त न बोलता त्या त्यांच्या कामातूनच बोलत असतात. निकिता ठाकूर नावाच्या महिला अध्यक्षा म्हणूनच समितीच्या अस्मितेचा अंकूर ठरतात. 

          अगदी साध्या सरळ. त्यांचं वागणं , राहणं सर्वसामान्यांसारखं. त्यांच्याकडे बघून कुणालाही वाटणार नाही की या एका शिक्षक संघटनेच्या उच्च पदावर आहेत. त्या कणकवली तालुक्याच्या तालुकाध्यक्षा झाल्या आणि त्यांच्या कार्याला समितीने प्रत्यक्ष पाहिले. अर्थात तालुकाध्यक्षा असल्या तरी त्या एकट्या कार्य करीत नाहीत , सर्वांना घेऊन काम करणे त्यांना आवडते. त्या सतत हसतमुख असतात. त्यांचे दिलखुलास हसणे कदाचित त्यांच्या यशाचे रहस्य असू शकते. 

          तालुका महिला मेळाव्यात त्या भाषण करायला उभ्या राहिल्या होत्या. मी समोर व्हिडीओ शुटींग करत होतो. त्यांनी आपल्या भाषणाला सुरुवात केली होती. त्यांनी आपले अध्यक्षीय भाषण अक्षरशः गाजवले होते. त्यांच्या अनेक वाक्यांना टाळ्यांचा कडकडाट ऐकू येत होता. त्या आल्या होत्या , त्या बोलू लागल्या होत्या आणि त्यांनी सर्वांना जिंकूनही घेतलं होतं. जेवणाची वेळ निघून गेली असली तरी त्यांचं भाषण सुरु असताना कोणतीही गडबड नव्हती. त्यांनी सर्व उपक्रम , संघटनात्मक कार्य यांवर मुद्देसूद बोलत यशस्वी बॅटिंग केली होती. या सर्व कार्याचं श्रेय त्यांनी आपल्या संपूर्ण टीमलाच दिलं होतं. नेहा निकिता असा उल्लेख करत त्यांनी आपलं भाषण एका वेगळ्या उंचीवर नेऊन ठेवलं होतं. 

          शिक्षिका म्हणून त्यांचं शाळेतील काम बघण्याची संधी मला मिळाली नाही. पण संघटनेत एवढे हिरीरीने काम करताना पाहून त्यांचे शाळेतील काम किती जबरदस्त असेल याची कल्पना येते. त्यांचा आवाज श्रवणीय आहे. त्यांनी गायलेली कविता मी नीट ऐकली आहे. महिला आघाडीचे शैक्षणिक उपक्रम राबवताना त्यांनी केलेली व्हिडीओ निर्मिती एखाद्या तंत्रस्नेही व्यक्तीलाही लाजवेल अशी आहे. दुसऱ्या व्यक्तीकडून एखादं काम कसे करुन घ्यावे हे त्यांच्याकडून शिकावे. व्हिडीओ निर्माण करताना त्यातील बारीकसारीक गोष्टींची त्यांना परिपूर्ण माहिती आहे. 

          निकिता ठाकूर यांनी आपल्या समितीच्या अस्मितेचा अंकुर प्रत्येक महिलांच्या मनात रुजविण्याचे महत्त्वाचे कार्य केले आहे. त्यांची शिक्षक समितीच्या जिल्हा महिला आघाडीच्या अध्यक्षपदी निवड व्हावी ही आमच्या महिला आघाडीची नव्हे तर समस्त कणकवली शाखेसाठी अस्मितेची बाब आहे. त्यांनी आपल्या कार्यकर्तृत्वाचा ठसा अधिकाधिक वृद्धिंगत करत शिक्षक समितीच्या महिला आघाडीचा बोलबाला महाराष्ट्रातच नव्हे देशात वाढवत न्यावा अशा त्यांना आभाळ भरुन शुभेच्छा. 

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर

( 9881471684 )

🛑 कल्पनेपलिकडचो ' कारटो '

🛑 कल्पनेपलिकडचो ' कारटो '

          शिक्षक समितीच्या एका सत्कार समारंभात मला एक पुस्तक भेट म्हणून मिळाले होते. घरी आल्या आल्या ते पुस्तक बघितले. ते ' कारटो ' नावाचे पुस्तक होते. अशी अनेक पुस्तके आपल्या घरी येऊन पडतात. ती वाचायची राहूनच जातात. माझ्या लेखिका मैत्रिणीने हे पुस्तक लिहिले होते याचा मला अभिमान असला तरी पुस्तक वाचलेच नव्हते. तिने लिहिलेले पुस्तक म्हणून मी माझ्या वर्गातील सर्व मुलांसाठी पुस्तके घेऊन ती मुलांना मोफत दिली होती. पुस्तकाची किंमत फक्त पंधरा रुपये असल्याने मला ती परवडली असेल. त्यावेळी मी त्यातले पहिले दोन तीन लेख वाचून दाखवले होते. तेव्हा माझ्या शाळेतील मुले खळखळून हसलीही होती. पण त्यापुढे पुस्तक वाचायचे राहूनच गेले होते.

          वर्तमानपत्रात , फेसबुकवर ' कारटो ' पुस्तकाची प्रसिद्धी वरचेवर येत होती. तरीही पुस्तक हातात घेतले जात नव्हते. मोठ्या मोठ्या लेखकांची पुस्तके वाचताना आपण आपल्या सोबतच्या लेखिकेला कमी लेखत होतो ही माझी चूकच होती हे माझ्या आज लक्षात आले. एकत्र दोन वर्षे शिकल्यामुळे ' ही ' काय लिहिणार असेही वाटून गेले असेल. आपण स्वतः लिहितोय तेच बरोबर आणि दुसऱ्यांचे ते चूकच असा दृष्टिकोन तर निर्माण होत नाही ना आपल्यात असे वाटून माझेच मला हसू आले. तेव्हा माझी मैत्रिण कल्पना मलये मला खूप मोठी लेखिका असल्याचे जाणवले. एक एक करत मी सगळं पुस्तकच बसल्या बैठकीत वाचून फडशाच पाडला. 

          ' कारटो ' पुस्तक हाती घेतलं की त्याचं मुखपृष्ठ आकर्षित करणारं आहे हे ध्यानात येतं.  झाडावर उलटा लटकलेला ' कॅश ' लहानांचे आणि मोठ्यांचेही लक्ष वेधून घेणारा आहे. मालवणी भाषेत कथा लिहिणे ही सोपी गोष्ट नसते. मालवणीत सावंतवाडी , मालवण , कणकवली , वेंगुर्ले , कुडाळ अशा सर्व तालुक्यातील भाषेत थोडा थोडा फरक आहे. तो लक्षात घेऊन लिहायचे असते हे लेखिकेने अभ्यासलेले आहे. डॉ. विजया वाड यांनी केलेले प्रास्ताविक शॉर्ट बट स्वीट आहे. लेखिकेची मालवणीवर श्रद्धा आणि पकड आहे. त्या सर्रास मालवणीच बोलतात. भाषण देताना त्यांचा एकही शब्द मालवणी येत नाही हे विशेष.

          ही एका खोडकर आणि समंजस मुलाची कहाणी आहे. त्यात तो खराखुरा दाखवला आहे. सभ्यपणाचे सर्व बुरखे त्याने फाडले आहेत. वाचणाऱ्या प्रत्येकाला आम्ही लहान असताना तसेच होतो इतके हुबेहूब पटावे असे लेखन करणाऱ्या कल्पना मलये यांना म्हणूनच नव्या पिढीतील जाणकार मालवणी लेखिकेचा सन्मान द्यायला हवा. लेखिका स्वतःच्या जीवनात परखड आहेत , तशीच स्पष्ट भाषा त्यांच्या कादंबरीत उतरली आहे. त्यांना खोटे अजिबात आवडत नाही. 

          मालवणी भाषेचे अलंकार म्हणजे मालवणी म्हणी. या शिवराळ वाटणाऱ्या म्हणींचा त्यांनी केलेला चपखल वापर त्यांच्या मालवणी भाषेचं प्रदर्शन घडवतात. त्यांनी दिलेली शीर्षके प्रत्येक कथेला अगदी बरोबर वाटतात. 

          एक कारटा तुम्हाला तुमच्यासमोर येऊन काहीतरी गमतीजमती सांगत असल्याचा भास वाचकाला शेवटपर्यंत होण्यासाठी लेखिकेने विशेष प्रयत्न केलेले दिसतात. ही कादंबरी कुठेही कंटाळवाणी , रटाळ वाटत नाही. 

          यातील सर्व पात्रे आपल्या सर्वांच्याच घरात वावरत असल्यासारखे वाटत राहते. मालवणी भाषेची हिच लज्जत वाढवत नेऊन कल्पना मलये यांनी मालवणी भाषेचा सन्मान अधिकाधिक वाढवला आहे. 

          आज जर मच्छिन्द्र कांबळी असते तर त्यांनी कल्पना मलयेंच्या या पुस्तकाचे कोडकौतुक केले असते. मालवणी शब्दकोश बनवायचा झाला तर त्यांनी या पुस्तकाचा संदर्भग्रंथ म्हणून उपयोग करायला काहीच हरकत नाही. 

           हे पुस्तक वाचताना  ' बीज अंकुरे अंकुरे ओल्या मातीच्या कुशीत , कसे रुजावे बियाणे माळरानी खडकात ' असे शीर्षकगीत असलेल्या ' गोट्या ' मालिकेची आठवण येत राहते. त्यातील गोट्या मराठी भाषा बोलणारा होता , हा कारटा मालवणी आहे. दिलीप प्रभावळकर यांच्या ' बोक्या सातबंडे ' या बालचित्रपटाचीही प्रकर्षाने आठवण येत राहते.

          ही कादंबरी म्हणजे फक्त गंमत गोष्ट नसून लहानांप्रमाणे मोठ्या माणसांच्या डोळ्यांत अंजन घालणारी ठरु शकते. विनोदाची झालर असली तरी प्रत्येक गोष्टीच्या शेवटी तुम्हाला धडा मिळतो ही जमेची बाब आहे. 

          श्रद्धा , अंधश्रध्दा , शिवाशिव पाळणे , किशोरवयीन मुलींचे शिक्षण , शैक्षणिक वातावरण , सहल अशा अनेक गोष्टींवर यांत हसत हसत प्रकाश पाडल्याचे दिसून येते. यातल्या बाई , गुरुजी आपलेच शिक्षक वाटतात. 

          ज्यांनी हे पुस्तक वाचले नसेल त्यांनी ते नक्कीच खरेदी करुन वाचावे , वाचले असेल त्यांनी पुन्हा एकदा जरुर वाचून बघा. शाळेत एकपात्री प्रयोग करण्यासाठी तर हे पुस्तक म्हणजे एक अतिशय उत्तम लेखसंग्रह आहे असे म्हटले तरी तुम्हीही त्याला दुजोरा द्याल. अशा या पुस्तकाच्या लेखिकेला लेखनाच्या पुढील वाटचालीसाठी शुभेच्छा.

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर  ( 9881471684 )

🛑 गिल्बर्ट फर्नांडिस : एक अभ्यासू शिक्षक नेते

🛑 गिल्बर्ट फर्नांडिस : एक अभ्यासू शिक्षक नेते

          आम्ही डीएडला होतो. गिल्बर्ट फर्नांडिस त्यावेळी एस. एम्. ज्युनियर कॉलेजमध्ये शिकत होते. परीक्षेच्या वेळी आम्ही जवळच्या बेंचवर बसलो असू. तेथे त्यांची माझी पहिली वहिली भेट. त्यांचा त्यावेळचा उत्साह अजून तसाच आहे. 

          नंतर त्यांनीही डीएडला प्रवेश घेतला. त्यांचा परिचय वाढत गेला. त्यांच्यातील नेतृत्वगुण तेव्हापासून दिसायला लागले होते. परिपाठात एखादा मुद्दा ठासून मांडण्यात ते पटाईत असल्याचे दिसले. प्रशासनाकडून काही चुकत असल्यास किंवा त्यांच्याकडून विद्यार्थ्यांना काही शैक्षणिक सुविधा हव्या असल्यास गिल्बर्ट कायमच पुढे असत. समस्येवर सन्माननीय तोडगा मिळेपर्यंत त्यांनी त्याची पाठ सोडलेली नसे. त्यांना अनेकदा विरोधाला तोंड द्यावे लागले असेलच , पण त्यांनी त्या विरोधाची कधीही पर्वा केली नव्हती. त्यांचा बारीक आवाज असला तरी त्यातील ताकद मोठी होती. 

          आम्ही रत्नागिरी जिल्ह्यात नोकरीला असताना येता जाताना भेट होई. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात येण्याची ओढ मला होतीच , त्यांना ती अधिक होती. अखेर तो दिवस उजाडला. आमच्या अनेक मित्र मैत्रिणींना सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील शिक्षक नेमणुका मिळाल्या. गिल्बर्ट सरांची आपल्या भूमीत येण्यासाठी घाई सुरु झाली. ते येताना प्रवासात एका संकटात सापडले होते. त्यांचा अपघात झाला होता. त्यांना त्याचा अजूनही त्रास जाणवत असेल. पण म्हणून त्यांनी कधीही जिद्द सोडली नाही. 

          सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दुर्गम भागात गिर्ये शाळेत त्यांना पहिली नेमणूक मिळाली. सोबत त्यांचे जिवलग मित्र होतेच. त्यांनी आपला मित्रसमूह कधीही सोडला नाही. शैक्षणिक गोष्टी करीत असताना त्यांच्या मनात संघटनात्मक कार्य करण्याची उर्मी निर्माण झाली. त्यांनी महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षक समितीचे कार्य करण्यास सुरुवात केली. मोठमोठ्या नेत्यांनी त्यांची कामाची धडाडी बघितली. कणकवलीत आल्यानंतर त्यांनी तालुकाध्यक्ष पदाची धुरा समर्थपणे सांभाळली. कणकवली शाखेला त्यांनी एका वेगळ्या उंचीवर नेऊन ठेवले. शिक्षकांची वैयक्तिक प्रशासकीय कामे , सेवा पुस्तके पूर्ण करणे या कामांचा सपाटाच त्यांनी लावला होता. शालेय कामकाज करुन झाल्यानंतर त्यांचे शिक्षकांसाठीचे काम सुरु होई. त्यांचे हे काम मी अगदी जवळून बघितले आहे. पूर्वी मी त्यांना एकेरीत हाक मारत असे. आता मला त्यांना तशी हाक मारणे आवडत नाही. ते आज शिक्षकनेते म्हणून संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रसिद्ध झालेले आहेत. राज्याचे पदाधिकारी त्यांना ' एक धडाडीचा समितीचा नेता ' म्हणून ओळखतात. 

          गिल्बर्ट सरांनी तळागाळातील शिक्षकांची कामे केली आहेत. माझीही अनेक कामे त्यांनी पूर्णत्वास नेली आहेत. कधीही वाटेत भेटले तर तेच आम्हाला विचारतील , " अरे प्रवीण , तुझं काय काम असेल तर सांग. करुन टाकू. " मेडिकल बिल , सेवा पुस्तक , पेन्शन केस , अपूर्ण नोंदी , महाराष्ट्र दर्शन आणि इतर अनेक कामे करण्याचा त्यांचा हातखंडा दांडगा आहे. ते सांगतील तसे करतील अशा स्वभावाचे आहेत. 

          प्राथमिक शिक्षक बँकेचे संचालक असतानाही त्यांनी अनेक नवनवीन संकल्पना सुरु करुन तडीस नेल्या आहेत. मी वैभववाडी तालुक्यातील मांगवली नं.१ शाळेत असताना गिल्बर्ट सर आमच्या शाळेत दोनवेळा तरी आले असतील. त्यावेळी त्यांच्या भाषणांना झालेला टाळ्यांचा कडकडाट मी अनुभवला आहे. त्यांची भाषणे मुद्देसूद असतात. एका नेत्याने कसे भाषण द्यावे हे त्यांचे भाषण ऐकून नक्कीच समजू शकते. शासन निर्णय , आयोग आणि विविध शैक्षणिक धोरणे यांवर त्यांचा दांडगा अभ्यास आहे. त्यांचे भाषण ऐकताना आम्ही नेहमीच तल्लीन होत असतो. आमच्यापेक्षा थोडे वयाने लहान असले तरी ते संघटनेतील मोठे नेते आहेत याचा आम्हाला सार्थ अभिमान आहे. प्रत्येकवेळी प्रत्येकाला यश मिळेल याची खात्री देता येत नाही. गिल्बर्ट सरांनी अनेक अपयशे पचवून त्यांचा नेटाने सामना करण्याची नेहमीच तयारी दाखवली आहे ही लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट आहे. त्यांच्याकडे बघून संघटनेतील अनेक कार्यकर्ते तयार झाले आहेत. गिल्बर्ट सर सगळ्या कार्यकर्त्यांना नेहमीच प्रोत्साहनपर मार्गदर्शन करत असतात. 

          शिक्षक आणि मित्र म्हणून त्यांचे काम पाहिले की आम्हालाही लाजल्यासारखे होते. गिल्बर्ट सरांसारखे धडाडीचे मित्र , नेतृत्व आणि शिक्षकनेते आम्हाला लाभले हे आमचेही भाग्यच म्हणायला हवे. त्यांचा सुवास आणि सहवास दोन्हींचा लाभ झाला हेही माझ्यासाठी सदैव स्मरणीयच असेल. 

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर (  9881471684 )

🛑 भाव अंतरीचे हळवे

🛑 भाव अंतरीचे हळवे

          सगळे शिक्षक नाटक सुरु होण्याची वाट बघत होते. त्या दिवशी वीजबाईने मात्र हिरमोड केला होता. ती एक दोन वेळा गायब झाली होती. आमच्या शिक्षक मित्रांचा दशावतार पाहण्यासाठी आम्ही उत्सुक आणि आतुर झालेले होतो. आणि एकदाचे नाटक सुरु झाले होते.

          पात्रे परिचय सुरु झाला होता. त्यावेळी अंगात दशावतार संचारु लागले होते. सगळे प्रेक्षागृह भारावले गेले होते. सुनिल गावकरबुवांची बोटे पेटीवर वेगाने फिरु लागली होती. त्यांचा तिसऱ्या पट्टीतील आवाज रंगमंचाच्या आसमंतात घुमू लागला होता. ते तल्लीन होऊन गात होते. माझे शिक्षक स्वतःचा दशावतार सादर करत होते , याचा मला सार्थ अभिमान वाटत होता. प्रथमेश तांबे आणि उत्तम कदमांनी त्यांना उत्तम साथ दिली होती. 

          दिनेश सुद्रीकसरांनी केलेली रंगमंच व्यवस्था साजेशी होती. खूप कमी वेळात त्यांनी व्यासपीठाचे रूपांतर रंगमंचात केले होते. लेखक आणि दिग्दर्शक सुभाष तांबे गुरुजींनी केलेले मार्गदर्शन नाटक बघताना तोंडात बोट घालायला भाग पाडत होतं. सर्व कलाकार शिक्षकांकडून त्यांनी त्यांच्या भूमिका अचूक वटवून घेण्यात बाजी मारली होती. कोणालाही स्टेजमागून प्रॉमटिंग केलेले दिसत नव्हते. सर्वच कलाकारांनी आपापल्या भूमिका चांगल्या रितीने वटवलेल्या दिसत होत्या. 

          संतोष तांबे यांनी साकारलेला भ्रमरासुर खरा भ्रमरासुर वाटत होता. त्यांची वेशभूषा , रंगभूषा , आवाजाची शब्दफेक , रंगमंचावरील वावर अप्रतिमच म्हणायला हवा. त्यांच्या प्रवेशाला जबरदस्त टाळ्यांचा कडकडाट झाला होता. 

          नाटक सुरु झालं होतं. मी जवळून शुटींग करत होतो. अचानक प्रेक्षागृहातूनच मला एका शिक्षकमित्राचा फोन आला होता. भ्रमरासुराची भूमिका करणारे कोण आहेत असे मला त्यांनी विचारले होते. इतके संतोष तांबे ओळखले जाऊ शकत नव्हते. याचा अर्थ त्यांनी साकारलेला भ्रमरासुर खराखुरा असुर ठरला होता. संतोष तांबे हे एक गुणी प्राथमिक शिक्षक आहेत. ते आमच्या किर्लोस आंबवणे गावच्या शाळेत होते. तेव्हापासून मी त्यांना ओळखतो. त्यांनी आमच्या गावातील अनेक विद्यार्थी घडवले आहेत. 

          कोणत्याही नाटकात नारदाची भूमिका करणारा कलाकार अवलिया लागतो. त्याच्यावर सर्व नाटकाची भिस्त असते. आपल्या महेंद्र पवारांनी  नारदाची इन्ट्री घेतली तेव्हा झालेला जल्लोष त्यांच्या कलेला केलेला सलामच होता. कसले भारी दिसत होते ते !!!  त्यांची मान हलवण्याची व हसण्याची पद्धत खऱ्या नारदालाही लाजवणारी होती. त्यांचे दशावतारी भाषेवर असलेले प्रभुत्व उल्लेखनीय होते. 

          त्यानंतर ब्रम्हराक्षस मोठ्या हास्याचा स्फोट करत आला होता. हा कोण आहे हे ओळखेपर्यंत ' मंगेश राणे ' सरांच्या नावाने टाळ्या आणि शिट्या वाजू लागल्या होत्या. त्यांनी केलेले युद्धनृत्य पुन्हा पुन्हा पाहावे असे होते. 

          कार्यक्रमाच्या दीपप्रज्वलन समारंभात ज्यांच्या बासरीवादनाने प्रेक्षक शिक्षक मंत्रमुग्ध होऊन गेले होते ते सदाशिव राणेसर. नाटकात त्यांनी मारुतीची भूमिका उत्तम प्रकारे वटविली. सदाशिव सरांच्या सुप्तगुणांचा हा मुक्त आविष्कारच होता. 

          चंद्रकेतू राजाची भूमिका राजा भिसे सरांनी राजासारखी निभावली. खरंच राजा भिसे सामान्य जीवनात राजाच आहेत. चंद्रवंदना साकारणारा मसुरकर हा मूळ दशावतारी कलाकार होता. त्याने आमच्या सर्व कलाकारांना जे सांभाळून घेतले त्याबद्दल त्याला धन्यवाद द्यावे तितके थोडेच असतील. सुसंस्कृत स्त्रीच्या सर्व लकबी पाहताना हा पुरुष आहे असे कधीही वाटले नाही. 

          दशावतारी नाटकाची संकल्पना राबवणारे शिक्षक नेते गिल्बर्ट फर्नांडिस , तालुकाध्यक्ष विनायक जाधव , तालुका सरचिटणीस सुशांत मर्गज यांनी घेतलेल्या मेहनतीचे ' भ्रमरासुर वध ' हे नाटक म्हणजे मधुर फळच म्हणायला हवे. पडद्याआड असणारे व पडद्यासमोर राहून नाटक पाहणारे शेवटपर्यंत थांबून असल्यामुळे नाटकाला चार चांद लागले. एक अविस्मरणीय नाट्यप्रयोग नाट्यगृहानेही नक्कीच पाहिला असेल असे म्हटले तरीही वावगे ठरु नये. 

          मी राधानगरीला एका गोंधळाला आलो असताना तिथे अजित कडकडेचे गाणे लागले होते. " तुझे नाम आले ओठी , सूर भारावले "  हे गाणे ऐकत असताना या ओळी ऐकायला मिळाल्या. " भाव अंतरीचे हळवे , जसे जुई फुल , स्वतःच्याच सुगंधाची स्वतःलाच भूल " या ओळी ऐकल्या आणि आमच्या समितीच्या कलाकारांचा नाट्यप्रयोग डोळ्यासमोर जसाच्या तसा उभा राहिला. खरंच प्रत्येकाच्या अंतरीचे भाव असेच हळवे असायला हवे , तर आणि तरच स्वतःच्या सुगंधाची भूल पडून असे विलक्षण ' न भूतो , न भविष्यति ' नाट्य घडू शकते.

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर

( 9881471684 )

🛑 समितीचा शिक्षकावतार आणि शिक्षकाविष्कार

🛑 समितीचा शिक्षकावतार आणि शिक्षकाविष्कार

          नुकतेच कणकवली शिक्षक समितीचे त्रैवार्षिक अधिवेशन मोठ्या धुमधडाक्यात संपन्न झाले. कार्यक्रमाची पूर्वतयारी , सभा , प्रत्यक्ष अंमलबजावणी यासाठी समितीच्या पदाधिकाऱ्यांनी ,  शिलेदारांनी दिलेला वेळ व योगदान लक्षात घेण्यासारखे आहे. आपला सोहळा साजरा होत आहे ही प्रत्येक सदस्याच्या मनात असलेली भावना याला कारणीभूत आहे. स्वतःच्या घरातला सोहळा असावा तसे सर्वजण या कार्यक्रमाला यशस्वी करण्यासाठी प्रयत्न करताना दिसले. 

          आपली समिती ही पूर्वीपासूनच अशा धुरंधर शिलेदारांची खाणच आहे. त्यात आता महिलांनी झाशीच्या राणीप्रमाणे साथ द्यायला सुरुवात केल्यामुळे लढा भक्कम होत चालला आहे. सन १९६२ पासून स्थापन झालेल्या आपल्या महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षक समितीला यंदा २०२२ साली साठ वर्षे पूर्ण होत आहेत या गोष्टीचा अत्यानंद आहे. 

          सकाळपासून त्रैवार्षिक अधिवेशनाची लगबग सुरु झाली होती. राज्याध्यक्ष उदय शिंदेसाहेब कार्यक्रमाच्या वेळेपूर्वीच उपस्थित झालेले दिसले. आपल्या शिलेदारांची होत असलेली धावपळ ते स्वतः बघत होते. त्यांनी संपूर्ण कार्यक्रमाचे निरीक्षण केले होते. कणकवली तालुका शाखेचे उपक्रम पाहून ते अतिप्रसन्न झालेले दिसले. शाखेच्या शैक्षणिक , सामाजिक व संघटनात्मक कार्याची भलीमोठी यादी पाहून ते त्यावर भरभरुन बोलताना दिसले. त्यांनी कणकवली तालुका शाखेच्या शिलेदारांची विशेषतः तालुकाध्यक्ष , तालुका सरचिटणीस यांची पुनःपुन्हा नावे घेत  तोंड भरुन स्तुती केली. त्यांनी केलेले मार्गदर्शन अनमोल असेच होते. म्हणूनच कणकवली शाखेचे उपक्रम राज्याला रोल मॉडेल ठरावेत असा त्यांनी पुनरुच्चार केला होता. 

          बासरीवादनाने कार्यारंभ झाल्याने सर्वांचे कान तृप्त झाले होते. दीपप्रज्वलन संपन्न होताना सर्वांच्याच चेहऱ्यावर भक्तिभाव फुलताना दिसला. त्याला जोड मिळाली ती महिला आघाडीने सादर केलेल्या ईश्वस्तवन व स्वागतपद्याची. सूर , लय आणि ताल यांचा त्रिवेणी संगम साधत वाद्यवृंदांनी दिलेली साथही अविस्मरणीय अशीच. 

          संपूर्ण प्रेक्षागृहात तुडुंब गर्दी असताना सर्वांचेच लक्ष कार्यक्रमाकडेच होते , हातातल्या मोबाईलकडे नव्हते. कार्यक्रम चढत्या क्रमाने पुढे पुढे सरकत होता. राजेश कदम यांच्या मंत्रमुग्ध करणाऱ्या आवाजाने सर्वांचे लक्ष व्यासपीठाकडे अक्षरशः खिळून राहिले होते. 

          सर्व मान्यवरांचे शाल , श्रीफळ , पुष्पगुच्छ देऊन स्वागत करण्यात आले. तालुकाध्यक्ष विनायक जाधव यांनी मुद्देसूद व भावणारे प्रास्ताविक सादर केले. त्यांच्या बोलण्यात विनम्रता होती. प्रत्येक उपक्रमाविषयी त्यांनी आपले अनमोल विचार मांडलेच , आणि व्यक्तींच्या नावांचाही उपक्रमानुरूप उल्लेख केला. सर्वांचीच नावे त्यांना घ्यायची इच्छा दिसत होती. म्हणूनच गेली तीन वर्षे त्यांनी केलेल्या अहोरात्र कामाची शाबासकी त्यांना राज्यात नक्की मिळेल असे राज्याध्यक्ष साहेबांनी सुचित केले आहे हीसुद्धा शाखेच्या उत्तम कार्याची पोचपावतीच म्हणायला हवी. 

          समितीचे पाईक असे आहेत की त्यांच्याकडे कोणतेही पद नसले तरी ते आपले कार्य करीतच राहतात. सर्वसामान्य समिती शिलेदार म्हणूनच अधिक श्रेष्ठ ठरतो अशी प्रत्येक शिक्षक नेत्यांची निर्मळ भावना असते. समिती शिलेदारांच्या रोमारोमात " त्याग आणि सेवा " वास करत असते. समितीच्या सानिध्यात आल्यानंतर समजते की समिती काय चीज आहे ते ? न्यायाची चाड आणि अन्यायाची चीड बाळगत समितीचे शिलेदार नेहमीच संघटनात्मक कार्य करण्यात अग्रस्थानी असतात. 

          विविध शैक्षणिक उपक्रम राबवताना मुलांचा प्राधान्याने विचार केला तो समितीने. मुलांसाठी गाऊ आनंदे , लेट्स लर्न इंग्लिश , राष्ट्रभक्तीपर गीतगायन , खजिना कथांचा , कलांकुर असे अनेक अभिनव नवोपक्रम राबवले. सर्व बंधू भगिनींना सहभागी करुन घेतले. अभ्यासपूरक व ऑनलाईन उपक्रमांमुळे लॉकडाऊन काळातही विद्यार्थी अधिक चांगल्या प्रकारे शिकण्यास प्रवृत्त झाले. बावीस केंद्रातील गरीब होतकरु मुलांना सर्व प्रकारचे शैक्षणिक साहित्य उपलब्ध करुन देतानाही समितीचे दातृत्व लक्षात येते. कोविडमुळे अकाली निधन झाल्यामुळे अनाथ झालेल्या मुलांना तातडीची रोख मदत देऊन ' आम्ही तुमच्यासोबत आहोत ' हा दिलेला दिलासा मानसिक आधार देणारा होता. मोफत शिष्यवृत्ती सराव  परीक्षा घेऊन स्पर्धा परीक्षेला सामोरे जाण्याचे बळ विद्यार्थ्यांना नेहमीच दिले आहे. क्रीडास्पर्धेत खेळताना जखमी झालेल्या मुलांना तातडीची मदत करण्याचे व्रत समितीने अंगिकारले आहे , त्यामुळे आकस्मिक निधी मिळून मदतीचा हात मुलांना , पालकांना प्रासंगिक सहकार्याचा ठरतो आहे. अशा प्रकारे शैक्षणिक , सामाजिक कार्य करत असताना शिक्षकांचे वैयक्तिक प्रश्नही सोडवले जात आहेत. चेकपोस्टवर ड्युटी असताना समिती सदैव शिक्षकांच्या सोबत राहिली आहे. ऑक्सिजन प्लँट सारख्या मोठया आर्थिक घडामोडीत भरीव मदत करणारी समितीची सिंधुदुर्ग शाखा सामाजिक भान जपणारी संघटना ठरली आहे. 

          विविध तालुक्यांमध्ये समितीने अनेक माध्यमातून विद्यार्थी , पालक यांचे हित जपणारे उपक्रम नेहमीच राबवले आहेत. शिक्षकांच्या सांस्कृतिक , शैक्षणिक गुणांना वाव देण्यासाठी विविध गुणदर्शन कार्यक्रम , समितीचे दशावतारी कलाकार घेऊन नाटके सादर केली आहेत. समितीने अशी विविध रत्ने असलेले अवतारी शिक्षक निर्माण केले आहेत. समितीतील शिक्षक शिलेदारांची ही शैक्षणिक धडपड बघून कधी कधी वाटते , देवाने यांना शिक्षक रूपाचा अवतार घेऊन पृथ्वीतलावर पाठवले असावे. 

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर (  9881471684 )

🛑 रणी निघाले समितीचे शूर

          काल कणकवली तालुका प्राथमिक शिक्षक समितीची नियामक सभा संपन्न झाली. तीन वर्षे परिपूर्ण झाल्यानंतर किंवा मुदत पूर्ण झाल्यामुळे नवीन कार्यकारिणी गठित करण्यासाठी अशा सभा घ्याव्या लागतात. मी अशा सभेला पहिल्यांदाच उपस्थित होतो. सभेचे कामकाज पाहण्याचा भाग्यशाली योग आला. 

          मागील तीन वर्षांपूर्वीच्या इतिवृत्ताचे वाचन झाले. त्यावर आवश्यक चर्चा झाली. चर्चा नेहमी साधक आणि बाधक दोन्ही प्रकारे व्हावी लागते असेही लक्षात आले. सर्वांच्या सकारात्मक किंवा नकारात्मक मतांचा सन्मान केला जातो , आदर करायचा असतो हे त्या निमित्ताने माझ्या लक्षात आले. प्रत्येकाचे मत हे स्वतःचे वैयक्तिक असते. या वैयक्तिक मताला सभागृहात मांडले जाते , हा खऱ्या लोकशाहीचा विजय ठरतो हे समितीच्या या सभेने अधोरेखीत केले आहे. 

          समितीचा तळागाळातील किंवा ग्रास रुटवर काम करणारा अत्यंत महत्त्वाचा असतो हे स्पष्ट झाले आहे. हे सगळेच आपले धडाडीचे शिलेदार असतात. या सगळ्यांनाच पदाशिवाय काम करण्यात धन्यता वाटत असते. 

          काल मला तिसऱ्यांदा पावनखिंड चित्रपट बघण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे माझ्यावर त्याचा असर होताच. मला आमचे समस्त समितीचे शिलेदार बाजीप्रभू , अगिन्या , शिवा काशिद , रायाजी , कोयाजी आणि समस्त मावळ्यांसारखे वाटू लागले. 

          चित्रपटातील काही वाक्ये मला इथे मुद्दाम सांगावीशी वाटतात. " मराठे कधी पळत नाहीत , ते पळायला लावतात. " हे खरंच आहे. आमचे समितीचे निष्ठावंत शिलेदार कधीच पळत नाहीत , तेही पळायला लावतील असे कार्य करताना दिसतात. " हट्टाला पेटतो , त्याला मरहट्टा म्हणतात " या वाक्याला अनुसरुन आमचे समितीचे शिलेदार जर एखाद्या हट्टाला पेटले तर ते कार्य पूर्ण केल्याशिवाय गप्प बसणारे नाहीत. 

          विशाळगडावर शिवाजी महाराजांसोबत प्रयाण करताना मावळ्यांना कित्येक समस्यांचा सामना करावा लागला होता. वाटेतल्या गांधीलमाश्यांचे चावे त्यांना वेदना देत होते. पण शिवरायांचे मावळे अजिबात मागे हटले नाहीत. आता आमच्या समितीच्या मुख्य नेतृत्वाखाली काम करत असताना अनेकदा अध्यक्ष आणि पदाधिकारी यांना अनेक शासकीय संघर्षांना नेहमीच तोंड देत राहावे लागते. परंतु आपल्या मताशी नेहमी ठाम राहत झुंजत राहणारे समितीचे शिलेदार पाहिले की थक्क व्हायला होते. त्यावेळी नेतृत्व करणाऱ्या नेत्यांची पाठ थोपटावी तितकी थोडीच असते. शिवाजी महाराजांना त्यांच्या मावळ्यांनी जसे बळ दिले , तसे बळ समितीचे शिलेदार आपल्या खंबीर नेतृत्वाला नेहमीच देत असतात. या शिलेदारांच्या निस्सीम पाठिंब्यावर आपलं नेतृत्व अधिक आत्मविश्वासाने लढत असतं. आपल्या समितीच्या शिक्षक नेत्यांनी आणि पदाधिकाऱ्यांनी अगदी असेच काम केल्याचे दिसून येते आहे. 

          पावनखिंडीत लढताना बाजीप्रभू शिवाजी महाराजांना म्हणाला होता , " महाराज , कुणाचं नाव कुठं कोरलं जातं , आमचं इथं कोरलं जाणार आहे , आजचा उत्सव साजरा करु द्या. " आमच्या समितीच्या सर्व शिलेदारांनी नेहमी हिच भावना ठेवली आहे. त्यांनी आपली नावे प्रत्येक नेतृत्वाच्या हृदयात अशीच अप्रत्यक्षपणे कोरुन ठेवलेली दिसून येतात. 

          पावनखिंड पार करताना सगळे मावळे शिवरायांना विनम्र विनंती करतात , " जा राजं जा , जा राजं जा " त्यावेळी शिवाजीराजे विशाळगडाकडे जायला निघतात. आमच्या समितीची नेतृत्वे जेव्हा शासनाशी संघर्ष करत असतात , तेव्हा आमचे शिलेदार असेच त्यांच्या सदैव पाठीशी असतात. या शिलेदारांच्या जीवावरच ते शासनाच्या लढ्यात न घाबरता नेटाने लढताना पाहून आम्हालाही स्फुरण चढते. 

          " न्यायाची चाड आणि अन्यायाची चिड " सदैव बाळगणारे समितीची नेतृत्वे जणू म्हणत असतात , " आज तुम्हाला लढावं लागेल स्वतःसाठी , शैक्षणिक विकासाचा सूर्य उगवू पाहतोय , घाबरु नका. तुमचं युद्ध आहे तुमच्या कमजोरीशी , उमेदीच्या शेवटच्या थेंबापर्यंत लढा. " अशी उत्स्फूर्त मार्गदर्शन करणारी नेतृत्वे समितीने कायमच दिली आहेत. 

          समितीची एक नवीन नेतृत्व असलेली कार्यकारिणी गठित झाली आहे. त्यांना आपण अशीच साथ द्यायची आहे. मागील केलेल्या कार्याची जाण ठेवून अधिक प्रेरणेने उत्साहाने काम करत राहायचे आहे. " जय शिक्षक समिती " च्या घोषणेचा दीप सदासर्वकाळ तेवत ठेवत आपलं कार्य समितीच्या सर्व शिलेदारांनी असेच वृद्धिंगत करत राहिले पाहिजे. समितीचे नवे शूरवीर रणी निघाले आहेत , ते मागे फिरणार नाहीत ही काळ्या दगडावरची रेघ आहे.  

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर ( 9881471684 )

🛑 रेशमी पुरस्कार

🛑 रेशमी पुरस्कार

          पुरस्कार मिळणे हा प्रत्येकासाठी एक अविस्मरणीय ठेवा असतो. त्यासाठी आपल्या आयुष्यातील कित्येक वर्षांचे योगदान द्यावे लागते. चाकोरीतून काम करताना त्याच्या पलीकडे जाऊन काम करण्याचे धाडस ज्यांच्या अंगी असते , तेच पुरस्काराचे मानकरी ठरतात. रश्मी आंगणे या त्यापैकीच एक गुणी आणि उपक्रमशील शिक्षिका आहेत. त्यांचे आडनांव आंगणे आहे म्हणजे त्या मूळ आंगणेवाडीच्या आहेत. देवी भराडीचा त्यांच्यावर असाच वरदहस्त राहो. कधी कधी मला असे वाटते , भराडीदेवी त्यांच्या भक्तांमध्ये वास करत असेल , तर ती काही अंशाने त्यांच्यातही वास करत असावी. 

          रश्मी मॅडमांच्या अध्यापनाचे पाठ पाहण्याची संधी मिळाली होती. त्यांचे अध्यापन विद्यार्थीकेंद्री आहे. दैनंदिन जीवनाची सांगड घालत घटक शिकवण्याची त्यांची पद्धत म्हणूनच बालकांना आपलीशी वाटत राहते. त्यांच्या वागण्या बोलण्यातून त्यांचे संस्कार प्रकट होताना दिसतात. त्यांनी सातरल कासरल शाळेत असतानाही नवोपक्रम राबवले आहेत. मी एकदा त्यांच्या शाळेत गेलो होतो तेव्हा मला प्रचिती आली आहे. कदाचित त्यांना हे आठवतही नसेल. 

          बीएडला असताना त्यांच्या ग्रुपमध्ये नसलो तरी त्यांच्या पाठांविषयी ऐकले आहे. त्या अभ्यासू आहेत. जे ठरवतील , ते पूर्ण करण्याची त्यांची जिद्द इतरांनाही लाजवणारी असते. त्या जिद्दी आहेत , म्हणून त्यांच्या हातून अपूर्व असे शैक्षणिक कार्य घडताना आपण पाहात आहोत. त्यांना यापूर्वीही अनेक पुरस्काराने सन्मानित केले गेले असेल. 

          त्यांचा आवाज श्रवणीय आहे. त्यांनी आपल्या आवाजात पाठ्यपुस्तकातील कवितांचे केलेले गायन पुन्हा पुन्हा ऐकत राहावे असेच आहे. त्यांना नेहमी गुणवत्तेचा ध्यास लागलेला असतो. त्या भारावून व झोकून देऊन काम करताना दिसतात. त्यांची काम करण्याची ऊर्जा पाहिली की माझ्यासारख्या पुरुष शिक्षकालाही त्यांच्याकडून खूप काही शिकण्यासारखे आहे. 

          त्यांचे कथावाचन वाचिक अभिनय , आवश्यक विराम आणि ओघवतेपणा यांचा त्रिवेणी संगमच आहे. त्यांच्या काही कथा मी ऐकल्या आहेत. त्यांचे सूत्रसंचालन नियोजनबद्ध असते. ते एक व्यावसायिक सूत्रसंचालन वाटते. 

          आपल्या विद्यार्थ्यांना नेहमी एक पाऊल पुढे असण्यासाठी त्या सदैव प्रयत्नशील असतात. अशा हरहुन्नरी व्यक्तिमत्त्व असलेल्या शिक्षिका लाभलेले विद्यार्थी खरेच भाग्यवान असतील. त्या ज्या शाळेत जातील तिथे शैक्षणिक सोने पिकवतील. त्यांचे पती सध्याचे सिंधुदुर्ग जिल्ह्याचे उपशिक्षणाधिकारी रामचंद्र आंगणेसाहेब यांची त्यांना लाभलेली साथ त्यांच्या यशात उत्तुंग शिखरे सर करताना मिळालेली देणगीच आहे. त्यांना मिळालेला हा पुरस्कार म्हणूनच रेशीमगाठीचा रेशमी पुरस्कार आहे असे मला वाटते. 

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर

( 9881471684 )

🛑 सत्याचे सत्य

           आपल्या आयुष्यात अशी अनेक माणसे येतात. त्यांच्या भेटीनंतर त्यांची सत्यासत्यता पटते. कधीही आपण आपल्या डोळ्यांवर विश्वास ठेवावा , कानांवर नव्हे. डोळ्यांनी बघितलेले जास्त लक्षात राहते. या अनेक माणसांपैकी सत्यवान चव्हाण हे एक नाव आहे. जे मी प्रत्यक्ष अनुभवले आहे. त्यांची माझी देवगड तालुक्यापासूनची ओळख आहे. ते आमच्यासाठी कायमच आदर्श राहिलेले आहेत. ते त्यावेळी वानिवडे शाळेत होते. खाडीला लागून असलेली शाळा. त्यांच्या शाळेत जायचे असेल तर तरीवरुन जावे लागले. एकदा त्यांच्या त्या शाळेत जाण्याचा योग आला होता. ती भव्य दिव्य शाळा बघून मला त्यांची दिव्यता लक्षात आली. 

          शाळा आदर्शच होती. कारण त्या शाळेत शिकवणारे सत्यवान चव्हाण आदर्श व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांची माझी तिथेच ओळख झाली. त्यानंतर अनेकदा पगाराच्या वेळी तालुका स्कुलला भेट झाली असेल. प्रशिक्षणांमध्ये सत्यवान सरांचे पेटीचे सूर ऐकले नाहीत असे कधी झाले नसेल. त्यांचा स्वभाव आमच्या स्वभावाशी जुळला आणि जिवलग मैत्री नसली तरी मित्रत्व निर्माण झाले. त्यांचे मार्गदर्शन लाभले. त्यांचा सहवास लाभला. आता ते जास्त वेगळे दिसतात ,  त्यावेळी त्यांचा सडपातळ बांधा होता. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाकडे पाहून माझ्यात काही सकारात्मक बदल झाले हे त्यांना माहितीही नसेल. 

          अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्व म्हणून आम्ही त्यांच्याकडे नेहमीच पाहिले आहे. त्यांना मिळालेले पुरस्कार हे त्याचीच देणं आहे. त्यांचे भजनवेड मला पूर्वीपासून माहिती आहे. भजनात सूर , ताल , लय यांचा सुरेख संगम असावा लागतो. आपल्या आयुष्यातही त्यांनी मैत्रीचे हे सूर जपले आहेत. त्यांचे कमी मित्र असतील ,  जे आहेत ते खास मित्रच असतील. ते मला ' पव्या ' म्हणतात. त्यांचं ' पव्या ' उच्चारणं हृदयाला भिडणारं असतं. 

          शैक्षणिक क्षेत्रात शिक्षक म्हणून भूमिका बजावत असताना त्यांनी अनेक उपक्रम राबवले आहेत. त्यांचे लिखित स्वरुप त्यांच्याकडे नसेलही. त्यांच्या संकल्पना अफलातून असतात. वयोमानानुसार शिक्षकांमध्ये पठारावस्था येऊ शकते. सत्यवान सरांमध्ये ती दिसत नाही. कालपेक्षा आज काहीतरी नवीन देण्याच्या उद्देशाने त्यांचा शाळेत प्रवेश होत असतो. चेकपोस्टवर काम करताना त्यांच्याशी जवळून संपर्क आला. आम्ही देवगड मध्ये जास्त वर्षे नोकरी केल्यामुळे असेल, पण देवगडशी आमची नाळ जुळलेली आहे. तिथले क्षण अविस्मरणीय असेच होते. तो हापूस आंब्यांच्या मोहराचा वास अजूनही नाकातून जात नाही. कोणत्याही घरात गेल्यानंतर तीन चार हापूस आंब्याच्या फोडी समोर येत असत. त्या फोडींची चव आता येत नाही. ते दिवसच वेगळे होते. पेटीच्या पेटी मोफत आंबे देणारे पालकही तिकडेच भेटले. त्याच तालुक्यातील आमचे हे मित्र सत्यवान चव्हाण म्हणूनच आम्हाला हापूसच्या आंब्यासारखे मधाळ वाटत राहतात. त्यांच्या संगतीत राहणाऱ्या सर्वांना ते आपल्या सारखा मधुर बनवून टाकतील यात काय शंका नाही. ते मला पव्या म्हणतात , म्हणून मीही त्यांना गमतीने सत्या म्हणून लागलो आहे. ते माझ्यापेक्षा ज्येष्ठ श्रेष्ठ आहेत , त्यांच्यासारखा होण्यासाठी अजून काही पावसाळे बघावे लागतील. म्हणूनच सत्यासोबतच्या या माझ्या सत्य भावना आहेत असे मी गीतेवर हात ठेवूनही सांगू शकतो.

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर (  9881471684 )

🛑 आचार्य शिरोमणी

          शैक्षणिक क्षेत्रात वैविध्यपूर्ण कार्य करणाऱ्या शिक्षकांना व इतरही सामाजिक क्षेत्रातील कलावंतांना परफेक्ट अकॅडमीकडून आचार्य शिरोमणी पुरस्कार प्रदान केल्याचे वाचनात आले. अतिशय चांगली गोष्ट आहे. उत्कृष्ट कार्य करणाऱ्या व्यक्तिमत्वांमुळेच आजची पिढी अजून सुसंस्कारीत होण्यासाठी संधी उपलब्ध होते आहे. त्यांच्याकडे बघूनही आपल्यात सकारात्मक बदल घडू शकतात अशी व्यक्तिमत्त्वे जगात आहेत. त्यांचं बोलणं , चालणं सगळंच टिपण्यासारखं असतं. त्यांचा सहवास लाभला तर जीवनाचं सोनंच होऊन जाईल. अशा सोनं करणाऱ्या व्यक्तिमत्त्वांचा सहवास लाभणं कठिण असलं तरी दुर्मिळ अजिबात नाही. 

          आमच्या सहवासातील अनेक शिक्षक बंधू भगिनींना हल्ली अनेकविध पुरस्कार मिळाले आहेत ही त्यांनी केलेल्या कार्याची पोचपावतीच आहे. या व्यक्तींना पुरस्कार मिळून त्यांनी पुरस्कारालाच मोठे केले आहे असे म्हटले तरी वावगे ठरु नये. 

          जिल्हा सचिव सचिन मदने आणि महिला तालुका सचिव नेहा मोरे यांना मिळालेला पुरस्कार आम्हाला म्हणूनच आम्हाला अभिमानास्पद आहे. त्यांचे शैक्षणिक , सामाजिक कार्य उल्लेखनीय असेच आहे. त्यांच्या सोबत महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षक समितीच्या माध्यमातून अनेकदा भेटी घडल्या. त्यांच्या व्यक्तित्त्वाने समोरच्याला नवनवीन गोष्टी द्याव्यात असे प्रभावी व्यक्तिमत्त्व त्यांना लाभले आहे , नव्हे त्यांनी ते तावून सुलाखून बनवले आहे. त्यासाठी त्यांना अनेक संघर्षांना , समस्यांना दैनंदिन तोंड द्यावे लागत असेल. त्यावर प्रत्येकवेळी मात करणाराच खरा आचार्य शिरोमणी असतो यांच्यासारखा. 

          सचिन मदने यांची ओघवती भाषा मला भावते. आमचे जिल्हा सरचिटणीस अतिशय अभ्यासू आहेत याबद्दल मला त्यांचा मनस्वी आदर आहे. आपल्या समितीने कित्येक व्यक्तिमत्त्वे घडवली आहेत. नोकरीला लागल्यापासून मी अशा दिग्गज नेत्यांची भाषणे ऐकली आहेत. रॉड्रिग्जगुरुजींची मार्गदर्शने तर आम्ही दररोज परिपाठाला ऐकली आहेत. कणकवली नं.३ शाळेत सातवीपर्यंत शिकताना त्यांची पाठीवरील शाबासकीची प्रेमळ थाप अजूनही आठवते. ते मला स्कॉलर म्हणत. त्यांच्या असे म्हणण्यामुळे मी खरंच चौथी , सातवीत स्कॉलर झालोच. ही त्यांची आणि आमचे आचार्य शिरोमणी पाटकरगुरुजी , नारकरगुरुजी , पालवगुरुजी , परबगुरुजी , तावडेबाई यांची देण आहे असे मी मानतो. 

          मदनेसरांच्या हातून कित्येक विद्यार्थी घडले असतील , ते भाग्यवान असतील , कारण त्यांना असे मार्गदर्शक लाभले आहेत. त्यांच्या सौभाग्यवती देखील त्यांना या कार्यात मोलाची साथ देताना दिसतात. रोटरी क्लबचे प्रमुख पदाधिकारी म्हणून मदने सरांची निवड म्हणजे सचिन तेंडुलकरच्या बॅटचा षटकारच म्हणायला हवा. 

          नेहा मोरेंना मिळालेला पुरस्कार म्हणजे कणकवली शाखेसाठी अभिमानाचा तुरा आहे. एकतर आमची समिती म्हणजे अभिमानांची खाणच आहे. यात अनेक हिरे आहेत. झाकलेली माणकं आहेत. प्रसंगानुरुप त्यांची तेजस्विता चमकताना दिसते. सर्वांची नावे इथे सांगणे कठिण आहे. प्रत्येकजण एकमेवाद्वितीय आहे. वेळेनुसार आपला बौद्धिक खजिना प्रत्येकजण खुला करताना दिसतात.

          म्हणूनच आनंद तांबे , सत्यवान चव्हाण आणि कित्येक शिक्षक रत्ने शैक्षणिक , सामाजिक क्षेत्रात नावलौकिक मिळवताना दिसतात आणि आम्ही आमचा ऊर अभिमानाने भरुन येतो. सर्वांनीच आपल्या नैसर्गिक देणगीचा आणि प्राप्त केलेल्या कौशल्यांचा पुढील पिढीसाठी असाच उपयोग करत राहिल्यास आम्ही सर्वजण विद्यार्थ्यांच्या मनात कायमचे आचार्य शिरोमणी ठरु. नक्कीच. 

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर ( 9881471684 )

🟣 नायक आणि विनायक लेखांक : ९३

 🟣 नायक आणि विनायक लेखांक : ९३

          काही माणसं त्यांच्या कामाने लक्षात राहतात. ही त्याच कामासाठी जन्माला आलेली असू शकतात. किंवा अनपेक्षितपणेही आलेली असली तरी त्यांच्याकडून विलक्षण असे कार्य घडत असताना आपण पाहतो आणि भारावूनही जातो. ते आपोआपच नायक बनतात. ते नायक नसतानाही त्यांच्यातील नायक ठळकपणे दिसू लागतो. हा माहीत नसणारा नायक अचानक विनायक बनून समोर येतो आणि नायक या शब्दाला सार्थ करतो. 

          असेच एक नायक असलेले विनायक माझ्या आयुष्यात आले. डी. एड. होऊन आम्ही बाहेर पडत असताना हे विनायक आम्हाला गवसले. त्यांचा निरागसपणा आम्हाला भावला. त्यांच्यातील नायक त्यावेळी दिसला नव्हता. जास्त संपर्क न आल्यामुळे असेल कदाचित , पण सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात नोकरी लागल्यानंतर एकाच तालुक्यात आमच्या नेमणुका झाल्या हे नशीबच म्हणावं लागेल. त्यांना देवगडचे टोक मिळाले. गिर्ये नं. 1 शाळेत त्यांच्या नोकरीची सुरुवात झाली. त्यांच्यासोबत असणारे आमचे दुसरे नायक मित्र गिल्बर्ट यांनीही त्यांची एकाच शाळेत अनेक वर्षे सोबत केली. 

          माझी आत्येबहिण गिर्यात दिलेली होती. गिल्बर्ट आणि विनायक हे माझे मित्र आहेत , हे तिलाही समजले. ती त्यांच्याकडे माझी चौकशी करत असे. त्यावेळी फोन नसल्यामुळे ती या माझ्या मित्रांकडे माझी खुशाली विचारत असे. माझ्या या मित्रांनी तिला प्रसंगानुरूप सहाय्य केले होते. ती बडबडी असली तरी तिच्या या गुणाबद्दल ते माझ्याकडे कधी बोलले नाहीत. 

          विनायक जाधव नावाचं व्यक्तिमत्त्व साधं , सरळ आणि परोपकारी असल्याचे मला त्यावेळीच समजलं होतं. आता या विनायकभाईंच्या सहवासात आल्यानंतर ते अधिक स्पष्टपणे जाणवू लागलं आहे. कोणतीही अपेक्षा न ठेवता मदत करणारे खूप कमी लोक असतात , विनायकराव हे मदत करताना कोणतीही अपेक्षा बाळगताना दिसत नाहीत. त्यांच्यासोबत बोलताना त्यांच्या या गोष्टीचा अधिक अनुभव येतो. 

          शाळेच्या कामातही ते अतिशय तत्पर असतात. त्यांचे अध्यापन विद्यार्थिप्रिय असेच आहे. त्यांच्या हसतमुख वदनाकडे पाहिले की खऱ्या ' विनायकाची ' म्हणजे गणरायाची आठवण यायला हरकत नाही. सावरकरांचे नाव विनायक होते. आता हे आमचे जाधवांचे विनायक आहेत. सावरकरांनी सागराकडे आळवणी केली होती , " सागरा , प्राण तळमळला ". आमचे विनायक अशी आळवणी करत असतील , " शिक्षका , सांग तळमळ   गा " . शिक्षकांच्या समस्या त्यांच्या समस्या झालेल्या असतात. सर्व शिक्षक बंधू भगिनींना विश्वासात घेऊन त्यांच्या समस्यांवर सन्माननीय तोडगा काढण्याचे काम ते करताना दिसतात तेव्हा त्यांच्याबद्दल उत्स्फूर्तपणे लिहावेसे वाटते. 

          एखाद्या मोठ्या संघटनेचे तालुक्याचे महत्त्वाचे पद कोणालाही असेच मिळत नसते. विनायकभाईंनी ते आपल्या कार्य कर्तृत्वावर मिळवलेले आहे. त्या पदासाठी काम करताना त्यांना दिवसाचे चोवीस तासही पुरत नाहीत. सर्व पदाधिकारी आणि शिलेदार यांच्याशी दररोज फोन संपर्कात राहणे ही वाटते तितकी सोपी गोष्ट नाही. सगळ्यांच्या प्रश्नांना समर्पक उत्तरे देताना त्यांची  काय हालत होत असेल याची कल्पनाच केलेली बरी. त्यांनी संघटनेचे कार्य जोमाने करताना सर्वांशी कायमच मित्रता जोपासली आहे. त्यांचे वक्तृत्व ऐकण्याचा हल्ली अनेकदा योग आला. सर्व विषयांना स्पर्श करत , सर्व मुद्द्यांना हात घालत बोलण्याची त्यांची पद्धत कोणालाही आवडेल अशीच आहे. त्यांना तरीही संघर्ष करावा लागत असला तरीही त्यांच्याकडे सर्व प्रश्नांची उत्तरे आधीच तयार असतात. संघटनेचे अध्यक्ष , मित्र, शिक्षक आणि कौटुंबिक सर्व नाती जगत असताना त्यांना खूपच कसरत करावी लागत असणार. ते या सर्व शिवधनुष्यासारख्या जबाबदाऱ्या लिलया पेलताना दिसतात. 

          गेल्यावर्षी खारेपाटण चेकपोस्टवर माझी तिसऱ्यांदा ड्युटी लागली होती. मी तिथे काम करत असताना त्यांचा फोन आला. ते मला म्हणाले , " प्रविणभाई , तुम्ही पुन्हा पुन्हा ड्युटी का सहन करताय , मला बोलला असता तर मी काहीतरी पर्याय काढला असता. " मी त्यांना म्हणालो , " विनायकभाई , मला पहिल्यांदा ड्युटी आली , तेव्हा मी ती केली. दुसऱ्यांदा मी भावाची ड्युटी केली. तिसरी ड्युटी आली तर ती मी माझी ड्युटी म्हणून करतोय. " 

          मी एवढे बोललो आणि फोन ठेवला. पण विनायकभाई गप्प बसतील तर ना ? त्यांनी थेट तहसीलदारांकडे याबाबत विचारणा केली. माझ्या जागी दोन दिवसात दुसरे शिक्षक हजर झाले, मी कार्यमुक्त झालो. आपला शिक्षकमित्र एकटाच भरडू नये ही त्यांची संवेदनशीलता मला त्यावेळी भावली. मी त्यांचे आभार मानले तरी ते आभार स्वीकारायला तयार नव्हते. असे हे विनायकराव. 

          माणसाने असे असावे , जसे विनायकभाई आहेत. त्यांना कोणताही गर्व नाही. ते रागावले तरी लगेच शांत होतात. ते ज्यांच्यावर रागावतील त्यांना पुन्हा जाऊन वैयक्तिक भेटतील. त्यांच्या मनात नेहमीच सर्वांबद्दल आपुलकी असते. वरवर आपुलकी दाखवून खोटा अभिनय करणे त्यांना कधी जमेल असे मला वाटत नाही. हे विनायकभाई माझ्या जीवनात आले आणि माझ्या जीवनाला एक नवीन नायक जोडला गेला. त्यांचा हा सहवास मला अखंड लाभत राहो अशीच मी ईश्वरचरणी प्रार्थना करत राहणार. 

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर ( 9881471684 )

🛑 महिला मेळावा : आनंदाचा सोहळा

          महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षक समितीच्या कणकवली शाखेचा मेळावा संपन्न होताना आरंभापासून समारोपापर्यंत थांबण्याचा अविस्मरणीय योग आला. अर्थात तालुका प्रसिद्धी प्रमुख असल्यामुळे थांबावे लागले असे मी अजिबात म्हणणार नाही. त्यामुळे मला दिलेली जबाबदारी पूर्ण करणे हे काम मी उत्साहाने करत असलो तरी संध्याकाळी साडे सहा वाजले तरी अजिबात कंटाळा आला नाही. 

          कार्यक्रमाला उपस्थित राहायला थोडा उशीरच झाला होता. गडबडीत कार्यक्रमस्थळी निघालो. तालुकाध्यक्ष विनायक जाधवसरांचा फोन आला. " प्रवीणभाई , येताय ना ? " गाडीवर असताना फोन उचलणे चुकीचे आहे , पण " हा काय मी निघालो " असं सांगत दोन मिनिटांत पोहोचलो सुद्धा. मराठा मंडळ महिलांच्या आवाजाने गजबजलेले दिसत होते. फेटे घातलेल्या महिला शिक्षिका उत्साहात दिसत होत्या. मी गेल्या गेल्या त्यांचे फोटो घ्यायला सुरुवात केली. मला प्रत्येक घडामोडीचा क्षण टिपायचा होता. प्रत्येक महिला शिक्षिकेच्या चेहऱ्यावर ओसंडून वाहणारा आनंद कॅमेऱ्यात अचूक टिपणं मला किती जमलं मला माहित नाही ? मी माझ्या परीने प्रामाणिक प्रयत्न करत राहिलो. 

          गरमागरम चहा घेण्याचा आग्रह झाला. मस्त वाफाळलेला चहा घेतला. स्वागत कक्षात महिलांची नोंदणी सुरु झाली होती. समोसा खावासा वाटत होता , पण भरपेट नाश्ता उगीच करुन गेलो असे वाटून गेले. सभागृहात गेलो. व्यासपीठ सुंदर सजवले गेले होते. फोटोतल्या सावित्रीबाई फुले , रॉड्रिग्जगुरुजी , शिंपीगुरुजी आणि कुसुमाग्रज यांच्याकडे बघून खूप आनंद झाला. ज्यांच्या चरणी कायम नतमस्तक व्हावे अशी ही व्यक्तिमत्त्वे दिवसभर आमच्यामध्ये होती याचाही आनंद वाटत होता. 

          काही मिनिटांत कार्यक्रमाची सुरुवात झाली. सूत्रसंचालक ज्योत्स्ना चव्हाणमॅडम मधुर स्वरात मान्यवरांना आसनस्थ होण्यास सांगत होत्या. सुरुवातीलाच हल्लीच देहावसान झालेल्या विभूतींना भावपूर्ण श्रद्धांजली वाहण्यात आली. मान्यवरांनी व्यासपीठाचा ताबा घेतला आणि मंगलध्वनीच्या सुरात मान्यवरांनी दीपप्रज्वलन करुन कार्यक्रमाचे उद्घाटन केले. मान्यवरांच्या स्वागतासाठी महिला उत्सुक झाल्या होत्या. सुंदर समुहसुरात गायिलेल्या महिलांच्या स्तवनाने कार्यक्रमाची सुरेल सुरुवात झाली. त्यानंतर मराठी भाषेचे गोडवे गाणारे समुहगीत सादर झाले. सूर , लय , ताल यांचा त्रिवेणी संगम झाल्याचे दिसत होते. 

          मी आपला जसे मिळतील तसे फोटो काढत होतो , व्हिडीओ बनवत होतो. मी कुठेही कसाही फिरत असलो तरी माझी कोणालाच अडचण होत असल्याचे सांगितले जात नव्हते. कदाचित माझ्या मध्येच असण्याचा त्रास अनेकांनी सहन केला असेल तर त्यांची मला दिलगिरी व्यक्त करावीशी वाटते. 

          मुख्य पदाधिकारी महिलांनी सर्व मान्यवरांचे केलेले स्वागत आणि त्यांचा केलेला सत्कार सर्वांच्या दीर्घकाळ टिकणारा असाच होता. सत्कारमूर्तींच्या चेहऱ्यावरचा आनंद द्विगुणित होताना दिसत होता. शाल , श्रीफळ , पुष्पगुच्छ आणि पुस्तकाची भेट असे आगळे वेगळे सत्काराचे स्वरुप होते. 

          कल्पना मलये यांनी लेखिकेला साजेल अशा साहित्यिक भाषेत कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले. सर्व मान्यवरांनी केलेल्या भाषणात महिलांबद्दलचा आदर ओसंडून वाहताना दिसत होता. शेकडो महिलांची उपस्थिती व्यासपीठाला अधिकाधिक आनंदित करताना दिसत होती. कणकवली शाखेच्या अनेक शैक्षणिक , सामाजिक उपक्रमांबद्दल सर्व वक्त्यांनी तोंड भरुन कौतुक केले. जिल्हा पदाधिकारी यांनी कणकवली शाखेचे विशेष कौतुक केले. राज्याच्या पदाधिकाऱ्यांनी ' पुन्हा पुन्हा येऊ ' असेही सांगितले. सर्व पदाधिकारी भरभरुन बोलत होते. महिला त्यांचे शब्द अगदी कान देऊन टिपून घेताना दिसत होत्या. निकिता ठाकूर आणि त्यांच्या टीमचे काम बघून तर सर्वांनीच तोंडात बोटे घातली असतील. मानसोपचार तज्ज्ञ पियुषा प्रभुतेंडुलकर यांचे मार्गदर्शन सुरु व्हायला थोडा उशीरच झाला होता. भोजनाची वेळ आली असतानाही सर्व महिलांनी त्यांच्या मार्गदर्शनाचा आग्रह धरला. ताणतणावाचा सामना कसा करावा आणि आपल्या शालेय जीवनात येणाऱ्या ताणाला कसे दूर ठेवावे हे ऐकताना सर्व महिलांनी सुसंवाद साधला. तीन वाजता जेवतानाही कोणीही कंटाळलेले दिसले नाही हे विशेष. 

          दुपार सत्रामध्ये महिलांचे फनिगेम्स सुरु झाले. यांत सर्वांनी सहभाग घेतला होता. एका गेम मध्ये तरी भाग घेण्याचे प्रत्येक महिलेने येतानाच ठरवलेले होते जणू. एका आगकाडीत एकवीस मेणबत्त्या पेटवणाऱ्या महिलांना मानलेच पाहिजे. पाणी भरलेल्या बादलीतील वाटीत नाणे टाकताना ते नाणे तिन्ही वेळेला वाटीत पडणे सोपी गोष्ट नसते , पण अशी गोष्ट महिलाच शक्य करु शकतात हे पाहाता आले. दूरवर ठेवलेल्या बाटलीत रिंग टाकतानाही महिलांचा उत्साह पाहिला. अचूक नेम धरुन अलगद बाटलीभोवती स्थिरावणारी रिंग सुद्धा आश्चर्यचकित झाली असेल. 

          त्यानंतर बौद्धिक प्रश्नमंजुषा घेण्यात आली. त्यात भाग घेणाऱ्या महिलांनी अवघड प्रश्नांची उत्तरे देण्याचा केलेला प्रयत्न वाखाणण्याजोगा होता. त्यात सूत्रसंचालन करणारे दिनेश पाटीलसर स्वतःही थक्क झालेले दिसले. शेवटी दोन महिलांमध्ये टाय फेरी होऊनही दोघांचीही महिला रत्न म्हणून निवड करण्याची वेळ आली. 

          लकी ड्रॉ कार्यक्रम हा सर्वांसाठी आकर्षणाचा विषय होता. शेवटपर्यंत थांबलेल्या महिलांनाच त्याचे पारितोषिक प्राप्त होणार होते. चिठ्ठी उचलताना ती आपलीच असणार असे समोरच्या महिलांना वाटत होते. चार पाचदा तर ते खरेही झाले. दहा महिला भगिनींना लकी ड्रॉचे आकर्षक गिफ्ट प्राप्त झाले. ते गिफ्ट घेताना त्यांच्या चेहऱ्यावर जो आनंद दिसत होता तो पाहून खऱ्या अर्थाने महिला मेळाव्याचा उद्देश सफल झाल्याचे दिसत होते. 

           समारोपाची ऋण व्यक्त करणारी , हृदयाला भिडणारी भाषणे झाली. हा मेळावा संपूच नये असे निघताना प्रत्येकाला वाटले नसेल तरच नवल. माझे मात्र या सर्वांची प्रसिद्धी देण्याचे काम अधिकाधिक वाढलेले दिसत होते. 

©️ प्रवीण अशितोष कुबलसर ( 9881471684 )

🔴 लेट्स लर्न इंग्लिश

          🔴 लेट्स लर्न इंग्लिश

        इंग्रजी ही आपली ज्ञानभाषा आहे. ती जगाची भाषा आहे. ती वाघिणीचे दूध आहे असेही म्हटले जाते. इंग्रजी बोलणे , वाचणे व आकलन होणे ही काळाची गरज आहे. सध्या जिल्हा परिषदच्या काही शाळांमध्ये सेमी इंग्लिश माध्यम आहे. पहिलीपासून इंग्रजी विषय आहे. तसेच शासकीय टॅग मिटिंगच्या माध्यमातून शिक्षकांचे इंग्रजी संभाषण विषयक विविध उपक्रम राबवले जात आहेत. त्याचाही फायदा शिक्षकांना आणि पर्यायाने विद्यार्थ्यांना होऊ लागला आहे. 

          आम्ही लहान असताना आम्हाला पाचवीपासून इंग्रजी विषय अभ्यासक्रमामध्ये आला. त्यावेळी पाचवी म्हणजे आमची इंग्रजीची पहिली इयत्ता होती. तरीही आम्ही बारावीमध्ये सर्व विषय इंग्रजीमध्ये असूनही ते लिलया पेलले. चांगली टक्केवारी मिळवली. इंग्रजी प्रश्नांची उत्तरे इंग्रजीत व्यवस्थित लिहिली. 

          फक्त ऐकणे , वाचणे , लिहिणे या क्षमतांमध्ये बाजी मारली. पण इंग्रजी भाषण , संभाषण यात तितकी बाजी मारता आली नाही. इंग्रजी ऐकलेले समजत होते , पण बोलण्याची वेळ आली कि भीती समोर येत राहिली. पोटात मोठा गोळा येत गेला. 

          इंग्रजीत बोलायचे तर मराठी सारखे जलद गतीने जमेनासे झाले. घरी मालवणीत बोलत होतो. मराठीही शुद्ध बोलताना अडखळायला होई. मग इंग्रजी बोलणे तर त्याही पुढची गोष्ट होती. माझी मोठी बहिण कणकवली कॉलेजमध्ये जात होती. तिचे इंग्रजीवर प्रभुत्व होते. तिच्यासोबत बोलायला गेलो तरीही भीतीच वाटे. आमच्या सलूनात येणारी बरीचशी गिऱ्हाईके उच्चशिक्षित असत. ती आम्हांला इंग्रजी बोलण्याचा आग्रह धरत. तरीही आमच्यात आत्मविश्वास वाढला नाही. व्याकरण चुकेल अशी भीती नेहमीच वाटत आली आहे. चुकून मराठी शब्द येईल आणि हसे होईल ही भीतीसुद्धा दडलेली होतीच.  इंग्रजीत बोलायचे तर मराठीत विचार करावा लागे. त्या मराठीतील विचारांचे इंग्रजीत भाषांतर करुन बोलल्यामुळे चुका जास्त होत. जेवढ्या चुका होत , तेवढा आत्मविश्वास कमी होत जाई. 

          आता आत्मविश्वास वाढला आहे. कारण आता आपल्याला इंग्रजीचे अनेक शब्द सतत समोर येत आहेत. विविध प्रसार माध्यमे , पुस्तके , यु ट्युब याद्वारे आपल्याला ऐकण्याची अनेक साधने उपलब्ध झाली आहेत. फक्त आपल्याला त्यांचा समर्पक उपयोग करता यायला हवा. अनेक इंग्लिश स्पिकिंग कोर्स ऑनलाईन स्वरुपात मिळू शकतात , त्यांनीही आपली इंग्रजी बोलण्याची क्षमता अधिक विकसित होऊ शकते. इंग्रजी बोलण्यासाठी आपला सराव कमी पडतो , म्हणूनच आपण संभाषणात कमी पडतो. त्यात रस घेतला तर ते संभाषण सोपे होऊन जाईल आणि तो आपल्या सवयीचा भाग होऊन जाईल. जे आपण सतत करतो , ते आपल्या अंगवळणी पडते. इंग्रजी सतत ऐकायला हवे , वाचायला हवे , मोठयाने बोलायला हवे आणि दुसऱ्यांना प्रत्यक्ष प्रतिसाद द्यायला हवा. हे सतत घडेल तेव्हाच तुमची भीती आपसूकच कमी कमी होत जाईल. इंग्रजी शब्दांची संपत्ती वाढवायला हवी. त्यासाठी इंग्रजी पाठ्यपुस्तके वाचायला हवी. बालभारतीच्या संकेतस्थळावर सर्व पुस्तके ऑनलाईन उपलब्ध आहेत. ती पुस्तके डाऊनलोड करुन वाचल्यास खूपच चांगले. आपल्याला आपल्या मनात इंग्रजीत थॉट आला पाहिजे. तो विचार म्हणजेच थॉट इंग्रजीत येऊ लागला कि तुमचे इंग्रजी बोलणे आलेच म्हणून समजा. 

          आता जाल तिथे तुमचे इंग्रजीमुळे अडत असेल तर तुम्हाला इंग्रजी भाषेत पारंगत झालेच पाहिजे. काही शिक्षक वर्गात शिकवताना संपूर्णपणे इंग्रजीत शिकवतात , त्यांनी सांगितलेला सर्वच आशय मुलांना समजतही नसेल , पण त्यांचा इंग्रजी ऐकण्याचा कान तयार होत आहे ही चांगली गोष्ट आहे. 

          आपली मातृभाषा मराठी आहे. ती बोलतानाही आपले कधीकधी बारा वाजतात. म्हणजे बोलताना जो शब्द आठवायला पाहिजे तो ऐनवेळी आठवत नाही. अर्थात मराठीची जर अशी अवस्था असेल तर इंग्रजीला थोडा वेळ लागणार. किंवा थोडा अधिक जाणीवपूर्वक वेळ द्यावाच लागणार. नवीन वर्षात हा संकल्प सर्वांनी नक्कीच करायला हरकत नाही. दररोज पंधरा मिनिटे इंग्रजी बातम्या ऐका , पाहा. मित्रांसोबत सोपी इंग्रजी बोला. मराठी लिहिता तसे इंग्रजीही लिहिण्याचा प्रयत्न करा. आपल्या मुलांबरोबर , विद्यार्थ्यांबरोबर साधी इंग्रजी बोलत राहा. जमेल , पळेल, धावेल तुमची इंग्रजी तुमच्या मुखातून. लेट्स लर्न इंग्लिश.हॅपी न्यू इयर टू थावजंड ट्वेन्टी टू.

 ©️ प्रवीण अशितोष कुबल ( 9881471684 )