🛑 तुझी आभाळाइतकी माया

 🛑 तुझी आभाळाइतकी माया

     ममतेची छाया असणाऱ्या माझ्या आईचा आज स्मृतिदिन. ती गेली आणि आम्ही विनाआईचे झालो. आईची माया आईच देऊ शकते. माझी आई अगदी तशीच होती. मायेची निस्सीम मूर्ती आमची आई. जणू श्यामची आईच. मी श्याम नसेन , पण माझी आई श्यामची आईच होती. तिच्यात आणि श्यामच्या आईमध्ये मी बरंच साम्य बघितलं आहे. 

    माझ्या शाळेतील मुलांसाठी मी जो ब्लॉग लिहितो , त्याचं नाव मी ‘ या लाडक्या मुलांनो , तुम्ही मला आधार ’असंच ठेवलं आहे.आमची आई तशीच होती. ती आमचे खूप लाड करी. कारण आम्ही तिचे आधार होतो असे तिला सतत वाटत राही. ‘ या लाडक्या मुलांनो ’ या गाण्यात कवी सानेगुरुजी म्हणतात , “ आईस देव माना , वंदा गुरुजनांना ” हे अगदी खरेच आहे. आई म्हणजे देवच आहे. ती आता नाही म्हणून तिच्या फोटोचे पूजन करण्यात येते. त्याहीपेक्षा जास्त ती आपल्या कायमच हृदयात आहे हे आपण लक्षात ठेवलं पाहिजे. 

    ज्यांना आई आहे ते भाग्यवान आहेत. ज्यांना आई नाही त्यांना ज्यावेळी आईचं निष्पाप प्रेम मिळत नाही तेव्हा ‘ आई ’ किती थोर असते हे समजते. आई आपल्या बाळांना सर्वानाच नेहमीच हवीहवीशी वाटत असते. तिच्या पदरात जी ऊब असते , ती हल्लीच्या ओढणीमध्ये आहे असे वाटत नाही. तिच्या पदराला धरुन राहण्यात मुलांना खूप मोठा आधार वाटत असतो. आईचं प्रेम तिच्या पदरात लपलेलं असतं. म्हणूनच जेव्हा बाबा आपल्याला मारु लागतात , आपण रडत रडत आईच्या दिशेने धावतो , तेव्हा आई आपल्याला पदरात घेते. पदरातील प्रेमात बाबांच्या रागाचा डोंगर कोसळवून टाकण्याचे सामर्थ्य असते. बाबाही मारायचे थांबतात. 

    लहान तान्ह्या बाळांना ‘ आईच्याच जुन्या साड्यां ’ मध्ये गुंडाळून ठेवलेलं मी अनेकदा बघितलं आहे. आम्हीसुद्धा असेच कधीतरी आमच्या आईच्या मायेने मंतरलेल्या साडीच्या फडक्यात गुंडाळलेले असताना छान गाढ झोपी गेलेले असू. त्यासाठी आईचीच साडी का लागते ? कारण त्यात आईची माया ओतप्रोत भरलेली असते. आई ही आईच असते , तुमची आमची सर्वांची सेम असते. 

    माझी आई जेवण चवदार बनवी. तिने बनवलेल्या चपात्या व उसळ दुसऱ्या दिवशी सकाळी तर अधिकच गोड लागत असत. तिच्या जेवणाची चव अजूनही विसरायला होत नाही. ती सर्व प्रकारचे पदार्थ बनवी. ते सर्व पदार्थ का गोड आणि चवदार असत ? कारण त्यात प्रेम ओतलेले असे. आता माझी पत्नी ईश्वरी सुद्धा आपल्या मुलींसाठी अतिशय चवदार पदार्थ बनवत असते. त्यात ती असेच प्रेम ओतत असते. तिच्या हाताची चव माझ्या आईच्या हातासारखीच आहे. कारण ती माझ्या मुलींची आई आहे. 

    आमच्या आईने कधी टिकली लावली नाही. ती गंधक लावत असे. सकाळी लावलेले गंधक दिवसभर अगदी ठसठशीत दिसे. केस नीट विंचरलेले असत. तिची तयारी आमच्या आधीच होत असे. देवाला दिवा लावताना तिला पाहायला हवे. ती ईश्वराकडे निस्वार्थी अंतःकरणाने काहीतरी मागत असे. तिच्या मागण्या देवाने ऐकल्या असतील का ? आज मला ते सांगता येणार नाही. तिची त्यावेळची प्रसन्न मुद्रा मला सतत तशीच असावी असे वाटत राही. एकत्र कुटुंबासाठी तिचे आपलं समर्पण दिले आहे. स्वतःसाठी काहीही न करता कायमच झिजत राहिली ती सर्वांसाठी. तिच्या मनातील भावना तिने कधी मोकळ्या केल्या असतील तर आम्ही तेव्हा तिथे नव्हतोच. ती बाबांना सर्व सांगे. बाबांवर तिचे जीवापाड प्रेम होते. बाबा आणि आई दोन्ही उभयतां एकमेकांसाठीच बनले असावेत. एकमेकांशिवाय कधीही राहू शकत नसत ही दोघं. त्यात आम्ही पाच भावंडं होतो. आमचे सर्व करता करता तिचं आयुष्यच संपून गेलं. तिला आम्ही सगळे कर्तृत्ववान झालेले पाहायचे होते. ती आज आमच्या कर्तृत्वाला पाहायला जिवंत असती तर किती खुश असती ? 

    आमचे बाबा मात्र आम्हांला आईला आठवू देत नाहीत. ती गेली तेव्हापासून बाबांनी आम्हांला कधीही आईची उणीव भासू दिलेली नाही. बाबा मात्र आपण आपल्या पत्नीसाठी खूप काही करायचे राहून गेले असे सांगत आपली खंत व्यक्त करत असतात. बाबांची आई म्हणजे आमची आजी सुद्धा खूप प्रेमळ होती. तिच्या संस्कारात वाढलेले बाबा आमचं एकत्र कुटुंब मनानेही सदैव एकत्र राहावं यासाठी झटत असतात. 

    आज आईचा आत्मा कुठे असेल तेथे माझ्या या शाब्दिक भावना पोहोचतील अशी आशा करतो. ती आमच्यावर कधीच नाराज नसणार. तिचा वरदहस्त नेहमीच आपल्या पिल्लांवर राहो , तिच्या प्रेमपंखांची ऊब आम्हांला सदैव जाणवत राहो अशी तिच्या अदृश्य अस्तित्वाकडे मागणी करतो. प्रिय आई , तुला भावपूर्ण आदरांजली. 

©️ तुझा मुलगा : प्रवीण अशितोष कुबल ( मुख्याध्यापक , शिडवणे नं. 1 )